De tropische reus met twee gezichten: dessertdiva én pulled “nep-vlees” (maar dan eerlijk).
Er zijn vruchten die je netjes schilt. En er is jackfruit. Die komt niet binnen als een appel, maar als een halve koffietafel: groen, stekelig, zwaar en licht intimiderend. In veel Aziatische keukens heet hij nangka — en wie hem eenmaal openmaakt, snapt waarom: dit is geen fruit om “even” te eten. Dit is fruit als project. Maar wel een project met een beloning: goudgele partjes die ruiken naar tropen, én een onrijpe versie die zich laat plukken en uit elkaar trekken als pulled jackfruit.
Wat is het eigenlijk?
Jackfruit (Artocarpus heterophyllus) is de vrucht van een groenblijvende boom uit de moerbeifamilie. De vrucht groeit vaak direct aan de stam (cauliflorie), alsof de boom zegt: “ik vertrouw die takken niet met dit gewicht.” Binnenin vind je geen klassiek vruchtvlees, maar honderden eetbare arillen (die gele “partjes”), elk rond een zaad. Rijp is jackfruit zoet en parfumachtig; onrijp is hij neutraal, vezelig en verrassend “vlezig” van textuur. En dat laatste heeft hem, eerlijk is eerlijk, een tweede carrière bezorgd.
Oorsprong, habitat & voorkomen
Jackfruit heeft zijn historische wortels in (sub)tropische regio’s van India en verspreidde zich door teelt en handel over Zuid- en Zuidoost-Azië. Vandaag is hij wijdverspreid in onder meer Vietnam en Indonesië, maar ook in tropisch Afrika en delen van Latijns-Amerika duikt hij op. De boom houdt van warmte, vocht en een vorstvrij klimaat. In teeltgebieden groeit hij snel, is hij behoorlijk weerbaar, en kan hij indrukwekkend productief zijn — een volwassen boom kan in goede omstandigheden heel wat grote vruchten opleveren.
Soorten (in de praktijk)
In de keuken bestaan er niet één maar meerdere “jackfruits”, afhankelijk van rijpheid en productvorm:
- Rijp (sweet jackfruit): geel, zoet, sterk aromatisch; snackfruit en dessertster.
- Onrijp/jong (green jackfruit): neutraal, vezelig; vooral voor hartige gerechten. Meestal in brine (zout water) op blik/pot.
- Voorbereid (arillen/partjes): vers verpakt of diepgevroren (handig: nul latexgedoe).
- Zaden: kook/roosterbaar; kastanje-achtig en zetmeelrijk.
- Jackfruitmeel: van onrijpe vrucht; interessant voor vezels, maar geen magie.
Voedingswaarde
Jackfruit is nutritioneel een beetje een dubbelrolspeler. Rijp is hij fruitig zoet en dus koolhydraatrijker; onrijp is hij soberder, met minder suiker en vaak lagere glycemische impact.
- Onrijp: ja, meestal best oké — zeker als je hem combineert met groente en eiwit. (16-25 g KH/100g)
- Rijp: ook prima, maar behandel hem als zoet fruit: portie telt. (50-80 g KH/100g)
Waar vind je de beste?
Jackfruit kan je in Benelux meestal vinden in Aziatische toko’s, multiculturele markten en soms grotere supermarkten (vooral blik/pot).
Kies slim:
- · Voor hartig koken: koop onrijp in brine. Check zoutgehalte, spoel goed.
- Voor dessert: kies rijp (vers of diepvries arillen). Blik “op siroop” kan ook, maar is extra zoet.
- Wil je geen gedoe: koop partjes/arillen (vers verpakt of diepvries).
- Let op claims: “100% natuurlijk” kan nog altijd veel zout (brine) of veel suiker (siroop) betekenen.
Culinaire toepassingen: wat kan je ermee?
Rijpe jackfruit — tropisch parfum
- snackfruit, fruitsalade
- smoothies, ijs, sorbet
- Aziatische dessertsoepen (bv. chè)
- confituur, curd, gebak (als aroma-boost)
Onrijpe jackfruit — pulled & hartig: Onrijpe jackfruit werkt als een smaak-spons. Perfect dus voor:
- curry’s en stoofpotten
- “pulled jackfruit” in taco’s, buns of wraps
- BBQ-stijl (rokerig, zoet-pittig)
- kroketten of gehaktachtige vullingen (met bonen/linzen erbij voor eiwit
👨🍳 Tips van de chef:
- Spoel brine-jackfruit altijd kort en goed, en dep droog. (Anders wordt je gerecht “zout met bijgerecht”.)
- Textuur-truc: eerst stoven voor malsheid, daarna droogbakken in pan/oven voor krokante randjes. Dát maakt pulled overtuigend.
- Smaakbalans: jackfruit houdt van zuur en umami: limoen, tamarinde, sojasaus, miso, bouillon, gerookte paprika.
- Eiwit-anker: combineer pulled jackfruit met bonen/tempeh of een yoghurtachtige saus. Dan wordt het een maaltijd, geen toneelstuk.
- erse jackfruit zelf openen? Handschoenen aan, mes met olie insmeren: de latex is legendarisch plakkerig.
-
Misleidende Claims
Ø “Jackfruit is dé vleesvervanger.”,Textuur: ja. Voeding (eiwit/B12): nee. Het is een sausdrager met spieren-look.
Ø “Jackfruitmeel is een wondermiddel tegen diabetes.” Interessant als vezelcomponent, maar geen medicijn. Resultaat hangt af van totaalpatroon.
Ø “Blik jackfruit is altijd gezond.”
Brine = zout. Siroop = suiker. Lees het etiket.
Jackfruit is een beetje zoals een filmster die ook in de bouw werkt: overdag dessertparfum, ’s avonds pulled stoofcomfort. Gebruik hem rijp als tropisch snoep — en onrijp als slimme textuur in hartige gerechten. Maar blijf eerlijk: jackfruit doet veel, alleen niet alles. En net daardoor is hij zo leuk in de keuken.
